Zbrodnia wołyńska

W odrodzonym w 1918 r. państwie polskim znalazło się około pięciu milionów Ukraińców. W 90 % zamieszkiwali wsie. Międzywojenna Polska była areną ciągłych sporów polsko- ukraińskich.

Ukraińcy dążyli do stworzenia własnego państwa ze stolicą w Kijowie i nie akceptowali politycznego status quo. W 1929 r. powstaje Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów OUN oraz jej zbrojne ramię Ukraińska Powstańcza Armia, której jednym z liderów jest Stefan Bandera. Wraz z wybuchem II wojny światowej, na Wołyniu nasila się nacjonalistyczny ukraiński terror.

Na początku okupacji Niemcy, na podstawie list sporządzonych przez OUN, rozstrzeliwują w Krzemieńcu, Kostopolu i Równem kilkuset przedstawicieli inteligencji polskiej, a we Lwowie na Wzgórzach Wuleckich mordują 25 profesorów lwowskich uczelni.

Także radzieckie NKWD stosuje terror wobec Polaków. Dochodzi do masowych wywózek na Sybir. Pierwszym masowym mordem OUN-UPA, przeprowadzonym ze szczególnym okrucieństwem na ludności polskiej, była kolonia Parośla koło Sarn, gdzie 9 lutego 1943 r. wymordowano około 170 Polaków. Od marca 1943 r. terror OUN-UPA zaczyna się nasilać. Szczególnie krwawy był lipiec 1943 r., a zwłaszcza 11 lipca. Tego dnia oddziały OUN-UPA, przy wsparciu miejscowej ludności ukraińskiej, otoczyły i zaatakowały jednocześnie 99 wsi w powiecie kowelskim, włodzimierskim, horochowskim i częściowo łuckim. Doszło tam do nieludzkich rzezi ludności cywilnej. Tego dnia zginęło około ośmiu tysięcy Polaków. Ludzie ginęli od siekier, wideł, noży i kul. Niedzielę 11 lipca 1943 r. nazwano „krwawą niedzielą”. . Jak wynika z różnych świadectw, Ukraińcy pomagali polskim sąsiadom w chwili  zagrożenia ich życia. Około 1300-stu Ukraińców pomagało Polakom. Kilkuset z nich sprawcy rzezi ukarali śmiercią za zdradę narodu. Według ostrożnych szacunków polskich badaczy, trwająca od przełomu lat 1942/1943 do połowy 1945 r. Zbrodnia Wołyńska pochłonęła około 100 tysięcy Polaków: 60 tysięcy na Wołyniu, 40 tysięcy w Galicji Wschodniej.