Narodowy Dzień Powstań Śląskich

Narodowy Dzień Powstań Śląskich obchodzony jest 20 czerwca.

POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919-1921

Rok 1918 przyniósł zmianę oblicza Europy. Upadły stare monarchie a w ich miejsce wyrosły nowe państwa narodowościowe. Polska po 123 latach zaborów odzyskała niepodległość. Młode państwo polskie zaczęło wykuwać swoje granice. Jednym ze spornych obszarów był Górny Śląsk z jego rozwiniętym przemysłem wydobywczym.

Pierwsze powstanie śląskie wybuchło spontanicznie, a przyczyną były wydarzenia, które rozegrały się w kopalni „Mysłowice” 15 sierpnia 1919 roku. Po kilku dniach walk w wyniku przytłaczającej przewagi Niemców i braku pomocy od strony państwa polskiego powstanie zostało stłumione.

Drugie powstanie rozpoczęło się rok później w 1920 r. Polska toczyła właśnie zacięte boje pod Warszawą a propaganda niemiecka głosiła rychły upadek państwa polskiego. Ciągłe prowokacje i antypolskie wystąpienia spowodowały wybuch powstania. Jego głównym celem było zlikwidowanie niemieckiej policji Sipo i zastąpienie jej polsko-niemiecką policją plebiscytową. Po krótkim czasie powstańcy opanowali znaczą cześć terenów przemysłowych. Pod naciskiem Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej niemieckie władze zgodziły się na zlikwidowanie niemieckiej Sipo.

Przyczyną trzeciego powstania był wynik plebiscytu przeprowadzonego 20 marca 1921 roku. Było to najdłuższe z dotychczasowych powstań. Wojska powstańcze liczyły w szczytowym okresie ok. 60 tys. żołnierzy. Powstańcy opanowali większość obszaru plebiscytowego. Najcięższe walki toczyły się o Górę Św. Anny. Po dwóch miesiącach walk i pod naciskiem aliantów podpisano zawieszenie broni.

W wyniku powstań Liga Narodów zaproponowała nowy podział spornego regionu, który był bardziej korzystny dla strony polskiej. W granicach Polski znalazły się główne miasta Zagłębia Górnośląskiego, np. Katowice, ze swoim rozwiniętym przemysłem wydobywczym.