Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

24 marca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Ta forma pamięci została zainicjowana przez prezydenta Andrzeja Dudę i wprowadzona na mocy ustawy Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej 6 marca 2018 r.

Data ta nie jest przypadkowa. 24 marca 1944 r. w miejscowości Markowa na Podkarpaciu w bestialski sposób zamordowana została przez niemieckich żandarmów dziewięcioosobowa rodzina Ulmów: Wiktoria, Józef i ich siedmioro dzieci. Ich jedyną winą było ukrywanie i pomoc Żydom. Według polskich badaczy, w okresie II wojny światowej, Polacy pomogli przetrwać około kilkudziesięciu tysiącom Żydów. W tę heroiczną działalność zaangażowało się od 100 do ponad 300 tysięcy Polaków. Wśród uhonorowanych tytułem „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie, najliczniejszą grupę stanowią Polacy. Należy zauważyć, że okupowana przez niemieckich hitlerowców Polska była jedynym krajem w zniewolonej Europie państwem, w którym za pomaganie Żydom groziła kara śmierci.

Zamordowana rodzina Ulmów, nie była jedyną, która pomagała Żydom. Aby uczcić pamięć Polaków, którzy podczas okupacji podjęli się pomocy Żydom, 17 marca 2016 r. w Markowej otwarte zostało Muzeum Polaków ratujących Żydów. W Muzeum prezentowane są oryginalne dokumenty z zasobu IPN, przedmioty codziennego użytku oraz przedmioty osobiste zamordowanych Polaków i tych, którzy przeżyli. Wśród upamiętnionych są sąsiedzi rodziny Ulmów Dorota i Antoni Szylanowie oraz ich czwórka dzieci, członkowie rodzin Baranów, Kowalskich, Gądków, Kucharskich, Książków i Nowaków.

Pomimo życia w permanentnym strachu, ludzie ci znaleźli w sobie odwagę, aby ratować niewinnych, na których został wydany wyrok.

Pamiętajmy o tych Sprawiedliwych wśród Narodów Świata znanych z imienia i nazwiska oraz tych nieznanych, bo zasługują na to.