86. rocznica pierwszej deportacji Polaków na Sybir

Z 9 na 10 lutego 1940 roku rozpoczął się dla obywateli polskich zamieszkałych na kresach II Rzeczypospolitej najtragiczniejsze wydarzenia w ich życiu.

Uroczystość upamiętniająca odbędzie się 10 lutego 2026 r. o godz. 11.00 pod obeliskiem w Parku Sybiraków

Około 140 tysięcy osób zostało deportowanych w głąb Związku Radzieckiego w ramach tak zwanej walki z elementem kontrrewolucyjnym. Jak do tego doszło i jakie były następstwa deportacji ludności polskiej.

23 sierpnia 1939 r. została zawarty pomiędzy dwoma zbrodniczymi totalitaryzmami umowa o nieagresji pomiędzy III Rzeszą Niemiecką Adolfa Hitlera a Związkiem Sowieckim Józefa Stalina z tajnym protokołem, zawierającym umowę odnośnie rozbioru terytoriów lub rozporządzenia niepodległością suwerennych państw. Pakt ten nazywany jest czwartym rozbiorem Polski. 17 września 1939 r. następuje sowiecka agresja na Polskę. Wschodnie obszary Rzeczypospolitej zostają zajęte przez Armię Czerwoną. Zaczyna się dla Polaków zamieszkujących te tereny tragiczny czas. Sowieci wszystkimi sposobami dążą do wynarodowienia i zrusyfikowania obywateli polskich. Metody jakimi się  posługują są bardzo różnorodne: sowietyzacja obywateli polskich, przymusowa paszportyzacja oraz terror i aresztowania. Sowieci dążą do fizycznej eliminacji Polaków, których uważają za element wrogi państwu sowieckiemu. W nocy z 9 na 10 lutego do tysięcy polskich domów przyszli enkawudziści i oznajmili, że Polacy są skazani na „wyroki” wynoszące od 5 do 20 lat i mają 10 minut czasu na opuszczenie swoich domów. Wywózki objęły przede wszystkim polską elitę, wojskowych, pracowników służby państwowych i ich rodzin czyli około 140 tysięcy osób, które zostały rozmieszczone w 115 osiedlach w 21 republikach, krajach i obwodach Związku Sowieckiego.

Niespełna miesiąc później 5 marca 1940 roku Biuro Polityczne KC WKP(b) nakazało wymordować 14 854 polskich oficerów i policjantów w obozach jenieckich w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz ponad siedem tysięcy osadzonych w więzieniach na Białorusi i Ukrainie. Po tej pierwszej zsyłce następują jeszcze trzy. Nadzieje na polepszenie swojego losu następują w 1941 roku, kiedy to premier rządu RP na uchodźctwie Władysław Sikorski podpisuje układ na mocy którego zostają przywrócone stosunki dyplomatyczne między obydwoma krajami zerwane 17 września 1939 r. oraz na tworzenie przy boku Armii Czerwonej Polskiej Armii na Wschodzie, której dowódcą zostaje mianowany  generał Władysław Anders.  Dzięki temu 115 tysięcy Polaków w tym 78,5 tys. żołnierzy, 37 tys. cywilów w tym 18 tys. dzieci opuszcza Związek Sowiecki i przez neutralny Iran, Irak, Palestynę aby walczyć wraz z armią brytyjską o wolną i niepodległą ojczyznę.

Pamiętajmy w tym dniu o tych wszystkich ciemiężonych Polakach, którzy zostali w Związku Radzieckim po dzień dzisiejszy.

plan uroczystości 86. rocznicy pierwszej deportacji Polaków na Sybir